AKTOREAK.

Aktoreak dira: bultzatzailea(normalean atrezzo-an ezkutatuta), bultzatzaile nagusia, bultzatzaile sekundarioak(bat, bi edo kide gehiago) min asko egin ahal dutenak.Aktore multzo hau betetzen dute Erasoaren Gang-a.Beste aktore batzuk kolaboratzaile taktikoak dira (txutxu-mutxuak) et azkenik berbagabeko lekuakoak (injustizia ikusten dute eta beste alde batera begiratzen dute.Obraren zuzendaria bultzatzailea da.

ERASOTZAILEA

Eraso morala existitu ahal izateko(mobbing) hiru faktore betaratu behar dira:kaltetu bat, erasotzaile bat eta tratu txar hori jarraitzen duen pertsona horren konplizidadea.Kaltetuari dagokion papera arrakasta profesionala, pertsonala edo erasotzaileak bera baino hobea ikusten duen pertsona batena da.Batzuetan nagusiak egindako errekonozimendu puliko bat nahikoa izaten da erasoak hasteko.Posiblea da erasotzaileak kaltetuari eraso egin baino lehen honek ingurua prestatzea.Kaltetua, beraren izaeragatik izan daiteke harrapakin errez bat izatea. Beraren autoestima baxuagarik, presio altu batzuk jasateko inposible zaiona, edo defenditzeko arazoak dituena.Erasotzaileak sodeo bat egiten du bere lankideen artean jakiteko beraren etorkizuneko ekintzak izan ditzaketen ala ez jarraipena eta hauen baimena badu.Berak nahi duena da jakitea eraso horiekin etsaiak lortuko dituen ala ez.Erasotzaileak hiru perfil mota eman ahal izan ditu:

Pertsonalitatearen transtorno narkisismoa:Berarenganako kontzeptu puztu bat du eta topatzen denean benetan balio duten pertsonekin, bere errealitatearekin konfrotatzen da, mehatxu handi bat antzematen du eta pentsatzen du pertsona horrekin bukatu egin behar duela.

Psikopata antolakuntzazaleak:Lirurapen ahalmen izugarria duten pertsonak dira eta ez dute arau moralik eta bakarrik konsideratzen dute eurei onura edo kalte egingo dietena. Beste konpetidore batek itzala egiten badio ez dute zalantzan jartzen berarekin akabatzea.

Pertsonalitatearen transtorno paranoidea:Denbora osoan defentsiban dago pentsatzen duelako danak bere aurka daudela eta beraren postua nahi dutela: horregatik azkarren aurka egiten du, manipulatzen uzten ez direnei, beraien kideak lideratzen dituztenak.

Erasotzailea, lehen aipatutako edozien kasu, denek nahi dute beste bati oinperatzea.Beti botere jokuetan sartuta dago.

KALTETUA.

Kasu askotan, erasotzailea baliokoa izaten da, etikoa eta zintzoa, errespontsabilitate zentzumen handikoa.Fidakorra izaten da, pentsatzen du danak direla onak.Bizitzan zehar bihotza zabalik daramatzaten pertsonak dira.Psikopata antolakuntzazalearen aurrean, paranokiko bat ero narkisita batek ez du ezertarako balio.Erasotzaileak pentsatzen du berak arrazoia duela, nahiz eta arrazoia bakarrik inbidia hutsa izan.Edozein aitzakik balio du eraso psikologikoaren sindromea askatzeko.Erasotzaileek komunean dute eurei manipulatzeko zailtasuna.

OSASUNEKO ONDORIOAK.

Min psikologikoa nabaria izaten da:haserrekortasunatik stress postraumatikoraino(zakurrutz atakeak, ansiedadea, gehiegizko bigilantzia, amets errepikakorrak, insomnioa...)

Min fisiologikoak Elisa Boberg-ek baloratutakoak izan dira, Arriski Laboralen Prebentzio Teknikaria:

Tentsio emozionalak miokardioko bihotzezko arriskuak areagotzen ditu-Tentsio igoera handak, istripu baskularrak-Diabetesko agrabamenduak.

Androgenoeta estrogenoen produkzioaren murrizketa baita interes sexuala ere.

Sistema estrogenoa inhibitu egiten du, mibizia bezalako gaixotasunak eragin daitekeenak.

Jokamolde ez osasungarriak estimulatzen dituena:tabakoa,alkola, anorexia...

ZUZENDARIA.

Obraren zuzendaria bultzatzaile nagusia da.Elkartearen nagusiak jakin ahal du edo ez zer gertatzen ari den enpresan.Baina dudarik gabe errespontsabilitate gehien duen pertsona da justiziaren aurrean.Erasoa gidatzen duen nagusiak, permititzen duenak edo marjenean gelditzen dena ez da nagusi on bat.

PAPER ALDAKETA.

Kontuan hartu beharreko beste gauza bat da eman daiteken paperen aldaketa obra interpretatzen denean:ez da arraroa erasotzaile batekin eurkitzea zeinek azkenean marjinatuta gelditzen dan ingurua garbia bada eta ez bada uzten manipulatzen. Txarto eramandako estrategia baten bideratu ahal du erasotzaile beraren aurka jotzea.

Baita era izan daiteke kaltetua erasotzaile bihurtzea ez duenean jakin jasotako indarkeria digeritzen eta orduan bera bihurtzea erasotzaile beste ingurugiro batean.Hau gertatzen denean bultzatzaile nagusiak jokoa irabazia izango du zeren eta lortuko zuen beraren kaltetua borreroa bihurtzea.Indarkeri ingurutik ateratzeak ekintza jakitun bat dakar, erasotuaren erabakia izan behar da; ingurune honetaz ateratzea erabakitzen ez badu indarkeria betierekotzera eramango du.Honek azaldu ditzake kaltetuar eta familiaren eta lagunen arteko erlazio pertsonalen zaultasunak.

AGERIKOAK.

Kolaboratzaile taktikoak.

Bultzatzailearekin kolaboratzen dute rumoreak zabaltzen.Gizarteko hutsunea justifikatu egiten dutenak dira.Batzuetan nahiz eta kaltetua ez ezagutu kolaboratu egiten dute

Lekuko berbagabeak.

Ez dute nahi kaltetuaz ezer jakiterik.Beraiek bakarrik lana egitera dihoazte, soldata kobratzera pentsatzen dutelako zihurrena dela nagusiaren alde egotea eta ez bere aurka: kaleratuak izan daitezke eta lan bat topatzea ez da gauza hain erreza.Epaiketa bat dagoenean pertsona hauek gai dira erasotzailearen alde egitera.Kaltetuak behar dituenean lekukortasunak bakarrik egon ohi da.

Lekuko ez-berbagabeak.

Oso gutxi daude.Kaltetuaz ondo hitz egiten duten pertsonak dira, hura defenditzen dutenak.Gertatua izan da epaiketa batean erasotzailearen alde ez egitearren kaleratuak izan direla.Lekuko ez-berbagabeen gauza on bat da kaltetuari laguntza ematen diotela.Kasu gehieneta ez dira existitzen lekuko ez-berbagaberik.